Alles over Goodyear welted schoenen

De Goodyear welted constructiemethode is een relatief geavanceerde manier om schoenen te maken die een hoog niveau van vakmanschap vereist, en duurzame schoenen oplevert die eenvoudig meerdere keren verzoold kunnen worden. Lees alles over de Goodyear welted schoenconstructie in deze gids.

Wat is de Goodyear welted constructie?

Het is een constructiemethode waarbij de binnenzool in de schoen de ruggengraat van de schoen vormt. Hieraan (of aan een canvas rib die op de binnenzool is gelijmd, dit wordt gemming genoemd) worden het bovenwerk en een strook leer, de welt, bevestigd met een Goodyear-steek. De buitenzool wordt vervolgens met een zoolsteek aan de welt zelf genaaid, die rond de schoen loopt, meestal helemaal rond of tot aan de achterkant van de hak. Dit levert een waterbestendige schoen op die eenvoudig te verzolen is, omdat de binnenzool, het bovenwerk en de welt - het eigenlijke frame van de schoen - intact kunnen blijven wanneer je de zoolnaad lossnijdt en de buitenzool vervangt.

Beschrijving van de Goodyear welted constructiemethode.

Een Goodyear welted schoen met rubberen zool, gemaakt voor ons eigen merk, volledig geproduceerd in Spanje. Let op: de zichtbare naad is niet de Goodyear-weltnaad zelf, die zit aan de binnenkant van de schoen.

De geschiedenis van Goodyear welted schoenen

De Goodyear welt constructie wordt niet geassocieerd met de uitvinder ervan, August Destouy, maar met Charles Goodyear Jr. (zoon van de naamgenoot die gevulkaniseerd rubber uitvond), die de methode bekend maakte. Destouy vond de machine in 1862 uit en verkocht het patent aan James Hanan, die niet over de middelen beschikte om de technologie te verspreiden. Hanan schakelde de hulp in van Goodyear Jr, een machine-expert, die de machine verbeterde en in 1876 introduceerde. De methode werd al snel populair voor het maken van welted schoenen, vooral dankzij industrialisatie en elektrificatie, die de productie sneller en goedkoper maakten.


Afdeling voor randstikken in een schoenenfabriek uit het begin van de 20e eeuw. Afbeelding: Wikimedia / Covert

Goodyear-weltstikken verving handwelted maken op veel plaatsen, en de efficiëntie nam verder toe toen meerdere bedrijven in de schoenindustrie zich verenigden onder de United Shoe Machinery Cooperation en er een volledig machinepark voor de productie van dit type schoenen werd samengesteld. Tegenwoordig zijn er wereldwijd nog maar enkele fabrikanten van Goodyear-naaimachines en dergelijke over, omdat de meeste zijn overgestapt op eenvoudigere, goedkopere constructiemethoden.

Hoe Goodyear welted schoenen worden gemaakt

Het maken van Goodyear welted schoenen vereist relatief veel stappen in het productieproces. Hoeveel precies hangt af van hoe je telt: neem je de kleinste handelingen mee, dan kom je op een paar honderd, tel je per werkstation, dan zijn het er veel minder. De grotere onderdelen worden allemaal machinaal gemaakt, sommige stappen tijdens de productie worden met de hand uitgevoerd. In de regel geldt: hoe duurder de schoenen, hoe meer handwerk en geavanceerde stappen erin zitten.

Eerst worden de delen van het bovenwerk van de schoenen uitgesneden en met speciale naaimachines aan elkaar genaaid. Bij welted schoenen is er meestal zowel een buitenleer als een voering van leer, met versteviging ertussen, wat bijdraagt aan duurzaamheid terwijl het ademend vermogen behouden blijft.

De volgende stap is het bevestigen van de zool aan de onderkant van een leest, de daadwerkelijke vorm van de schoen. Met machines wordt het bovenwerk over de leest getrokken en aan de zool vastgezet, in afwachting van de permanente naad. Vervolgens worden het bovenwerk, de binnenzool en de welt (een strook leer die rond de schoen loopt) aan elkaar genaaid met de Goodyear-naad zelf, met behulp van een Goodyear-naaimachine. In de voetboog wordt een cambreur aangebracht voor stabiliteit, meestal van metaal, en een kurkmengsel wordt gebruikt om de ruimte tussen binnenzool en buitenzool op te vullen.

Hier wordt de welt met een Goodyear-naaimachine aan het bovenleer en de binnenzool genaaid in de fabriek van Yanko in Inca, Mallorca.

De buitenzool wordt vervolgens op zijn plaats geperst en vastgenaaid met een zoolsteek, met behulp van een Rapid-naaimachine. Als er in een leren zool een gesloten zoolkanaal wordt gemaakt, wordt de flap teruggelegd en gelijmd, zodat de naad aan de onderkant niet zichtbaar is. Een meestal vooraf opgebouwde hak wordt bevestigd, de randen worden bijgesneden en afgewerkt, en de schoenen krijgen hun uiteindelijke finish en poetsbeurt. Tijdens het hele productieproces worden niet alleen naden en spijkers gebruikt, maar op veel plaatsen ook lijm en hechtmiddelen, zoals bij alle schoenen, ook bij gestikte constructies. De leest wordt uit de schoen gehaald en er wordt een inlegzool geplaatst, die meestal de achterste helft van de binnenkant van de zool van de schoen bedekt (dit om het ademend vermogen hoog te houden).


Randen worden geschuurd in de fabriek van TLB Mallorca. Hier is een schoen met een gesloten zoolkanaal, waarbij de ondernaad verborgen zit in de leren zool.

Welted schoenen kunnen ook volledig met de hand worden gemaakt, waarbij alle stappen naast het naaien van het bovenwerk - dus zwikken, welten, zoolstikken, hakopbouw enzovoort - met de hand worden uitgevoerd met priem, naald, draad, hamer en ander handgereedschap. Onze laarzen van Midas Bootmaker worden met de hand gemaakt. Onze schoenen van Skolyx, Yanko en TLB Mallorca zijn allemaal Goodyear welted, tenzij andere constructiemethoden worden vermeld, zoals bij onze sneakers of Belgische loafers.

Hoe kun je zien of een paar schoenen Goodyear welted is?

Een veelvoorkomend misverstand is dat de naad die aan de buitenkant boven op de zoolrand loopt de weltnaad is, maar in werkelijkheid is dit de zoolsteek, ook wel de Rapid-naad genoemd. Het komt ook vaak voor dat fabrikanten schoenen maken met zoolnaden die puur decoratief zijn, om ze eruit te laten zien als welted schoenen.

Er is enige kennis nodig om volledig vast te stellen of een paar schoenen Goodyear welted is of niet, maar waar je op moet letten is het volgende:

- Als je in de schoen kijkt, zit er geen naad in de zool. Als de zool bedekt is met een volledige inlegzool, kun je bij de randen aan de voorkant van de schoen voelen of er een naad zit. Als er een naad is, is de schoen meestal Blake-genaaid (waarbij een naad recht door de binnenzool, het bovenwerk en de buitenzool loopt) of gemaakt met Blake/Rapid-constructie (waarbij de binnenzool, het bovenwerk en de tussenzool met een Blake-steek zijn bevestigd, en daarna de tussenzool en buitenzool met een Rapid-zoolsteek aan de buitenkant, zoals bij een Goodyear welted schoen).

- Aan de buitenkant moet er een naad langs de bovenkant van de zoolrand lopen, ten minste rond de voorkant van de schoen. Als de schoenen aan de onderkant een open kanaal hebben, kun je zien dat de naad boven op de schoen en die aan de onderkant dezelfde steekdichtheid hebben. Als ze boven en onder verschillen, is er meestal alleen een decoratieve steek aan de bovenkant, terwijl de steek die je aan de onderkant ziet de Blake-steek is die helemaal de schoen in gaat. Als er aan de onderkant geen naad zichtbaar is, kunnen de schoenen ofwel alleen gelijmd zijn, of, als ze een leren zool hebben, kan de naad in een kanaal zijn verborgen en afgedekt. Dan kan het lastig zijn om dit volledig vast te stellen, maar als het alleen een decoratieve naad is, zijn de steken aan de bovenkant meestal zeer gelijkmatig en overal exact op dezelfde afstand van de rand, terwijl een echte zoolsteek iets ongelijkmatiger is.


Hier zie je de zoolsteek boven op de welt van een welted schoen.

Voor meer informatie over verschillende onderdelen van schoenen, constructie en productie, bekijk ons schoenenlexicon.

We hebben Goodyear welted schoenen van Skolyx, Yanko en TLB Mallorca, allemaal volledig gemaakt in Spanje. We hebben ook handwelted laarzen van Midas Bootmaker, gemaakt in Indonesië.
Je vindt ons volledige assortiment welted schoenen hier.